Ionisator of HEPA luchtreiniger: hoe werken ze en wat kies je?

Hoe een ionisator werkt

Een ionisator maakt met hoge spanning negatief geladen deeltjes, ionen, en blaast die de kamer in. Die ionen hechten zich aan stof, pollen en rookdeeltjes. Geladen deeltjes klonteren samen en worden zwaarder, of ze worden aangetrokken door oppervlakken met een tegengestelde lading. Zo verdwijnen ze uit de lucht die je inademt.

Het belangrijke punt: ze verdwijnen uit de lucht, maar niet uit de kamer. Zonder filter belanden de deeltjes op tafels, vloeren, gordijnen en soms als grijze waas op de muur bij het apparaat. Bij stofzuigen of lopen kunnen ze weer opwaaien. Een losse ionisator is daarom geen vervanging voor een filter.

Hoe een HEPA luchtreiniger werkt

Een HEPA luchtreiniger zuigt lucht door een filter van fijne glasvezel of kunststof. Deeltjes blijven in het vlies hangen en worden met het filter weggegooid. De klasse H13 houdt volgens de norm EN 1822 minimaal 99,95 procent tegen van de deeltjes die het lastigst te vangen zijn. Hoeveel lucht er per uur door het filter gaat, staat in de CADR.

Het voordeel van een filter is dat je het resultaat kunt controleren: het vuil zit letterlijk in het filter. Het nadeel is dat je filters moet vervangen. Lees meer in HEPA luchtfilter uitgelegd.

De ozonvraag

Bij het opwekken van ionen met hoge spanning kan ozon ontstaan. Ozon is een gas dat de luchtwegen kan irriteren, en een apparaat dat binnen ozon toevoegt, wil je niet. Goede fabrikanten melden daarom uitdrukkelijk dat hun ionisator ozonvrij is of binnen de normen blijft.

Voorbeelden uit onze koopgidsen: Winix noemt de PlasmaWave techniek in de Zero en de 5500-2 ozonvrij. Vibrix noemt de ionisator in de PureFlow30 ozonvrij. Levoit kiest bij de Core P350 bewust voor geen UV en geen ionen. Kun je de ionisatie uitzetten, dan heb je zelf de keuze. Lees ook ozon luchtreiniger.

Let op:Gebruik geen ozongenerator in een ruimte waar mensen of huisdieren verblijven. Zulke apparaten zijn bedoeld voor professionele toepassingen in lege ruimtes.

Ionisator en HEPA vergeleken

De tabel zet de belangrijkste verschillen tussen een losse ionisator, een HEPA luchtreiniger en een combinatie op een rij.

Luchtreinigers met HEPA filter →

Luchtreinigers die beide combineren

Een aantal luchtreinigers heeft zowel een HEPA filter als een vorm van ionisatie. De Winix Zero combineert een voorfilter, koolstoffilter, H13 HEPA filter en PlasmaWave, met een CADR van 390 m³ per uur. De Vibrix PureFlow30 heeft een H13 filter in zes fasen met een ozonvrije ionisator volgens de fabrikant, en is bedoeld voor ruimtes tot 30 m². De Comedes Lavaero 280 heeft een negatieve ionisator naast een HEPA element en actieve kool.

Bij zulke apparaten doet het filter het meeste werk. De ionisatie kan helpen om fijne deeltjes beter aan het filter te laten hechten, maar dat is lastig te meten. Kijk bij de keuze dus vooral naar de filterklasse, de CADR en of je de ionisator kunt uitzetten.

Wanneer een ionisator wel zinvol kan zijn

Een ionisator is klein en stil, en kan in een auto of op een bureau een lichte bijdrage leveren. Als hoofdapparaat tegen pollen, stof of rook in een woonkamer of slaapkamer is een HEPA luchtreiniger met voldoende CADR de betere keuze. Voor rooklucht en kookgeur heb je bovendien een koolfilter nodig, want ionen pakken geurgassen nauwelijks aan. Zie luchtreiniger met koolstoffilter.

Veelgestelde vragen

Wat doet een ionisator precies? Hij laadt deeltjes in de lucht elektrisch op, zodat ze samenklonteren of op oppervlakken neerslaan. Ze worden niet opgevangen zoals in een filter.

Is een ionisator schadelijk? Sommige ionisatoren kunnen ozon produceren. Kies een apparaat waarvan de fabrikant zegt dat het ozonvrij is, of zet de ionisatie uit.

Is een luchtreiniger met ionisator beter? Niet automatisch. Het filter en de CADR bepalen het meeste; een ozonvrije ionisator is hooguit een aanvulling.

Helpt een ionisator tegen rooklucht? Tegen de geur nauwelijks, want geur bestaat vooral uit gassen. Daarvoor is actieve kool nodig.